CE PPE Kategori I — Minimal Risk Donanım Rehberi
EU 2016/425 PPE Tüzüğü, Avrupa Birliği'nde piyasaya arz edilen kişisel koruyucu donanımları (PPE) risk seviyesine göre üç kategoriye ayırır: Kategori I (minimal risk), Kategori II (orta risk) ve Kategori III (ölümcül veya geri dönüşü olmayan risk). Bu rehber, en alt risk seviyesi olan Cat I'in kapsamını, uygunluk akışını ve diğer kategorilerle farkını açıklar.
Kategori I Kapsamı
Cat I yalnızca minimal risk içeren PPE'lere uygulanır. Aşağıdaki tehlikeler için tasarlanmış donanımlar Cat I sınıfına girebilir, ancak yalnızca yüzeysel cilt yaralanması veya hafif rahatsızlık riski varsa:
- Yüzeysel mekanik etkiler (örn. bahçe işlerinde hafif sıyrık)
- Aşındırıcı olmayan, zayıf etkili temizlik maddeleriyle temas (deterjanlı su)
- 50°C'den düşük ısı veya aşırı sıcak olmayan nesnelerle temas
- Olağanüstü olmayan iklimsel koşullar (hafif yağmur, güneş — ancak gerçek soğuk veya UV koruma değil)
- Hafif darbeler ve titreşimler (cilt zarar vermeyen)
- Güneş ışığı (genel güneş koruma — gözlük dahil hafif kullanım)
Tipik Cat I Ürün Örnekleri
| Ürün | Cat I gerekçesi |
|---|---|
| Bahçe eldiveni (genel temas) | Yüzeysel sıyrık koruması; mekanik kesim/delme yok |
| Hafif yağmurluk (sıradan kullanım) | Hafif yağmurda kısa süreli koruma; profesyonel saha değil |
| Hafif güneş gözlüğü (UV400 dahil) | Genel güneş koruma; lazer/mekanik darbe değil |
| Bulaşık eldiveni | Sıcak su + deterjan (zayıf) teması |
| Hafif termal eldiven (50°C'ye kadar) | Düşük sıcaklık temas; fırın/yangın değil |
| Genel mutfak önlüğü (ev tipi) | Sıçrama koruma; kimyasal/sıcaklık riski yok |
| Genel temizlik personel önlüğü (zayıf deterjan) | Hafif sıçrama; korozif kimyasal değil |
Cat I Uygunluk Akışı (Module A)
Cat I için yalnızca Module A — İç Üretim Kontrolü uygulanır. Onaylanmış kuruluş (Notified Body) müdahalesi gerekmez.
- Risk değerlendirmesi: Üretici, ürünün gerçekten Cat I'e girdiğinden emin olmalı; aksi halde Cat II veya Cat III gereksinimleri uygulanır.
- Harmonize standart belirlenmesi: Ürünün uyacağı ilgili EN standart/larının tespiti (örn. eldiven için EN 420 + EN 388 düşük seviye).
- Teknik dosya hazırlanması: Tasarım çizimleri, malzeme spesifikasyonu, test sonuçları, kullanıcı bilgi notu, üretim kalite kontrol prosedürü. Dosya en az 10 yıl saklanır.
- EU Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity, DoC): Üretici tarafından imzalanır; ürün, üretici, ilgili harmonize standartlar, sorumlu kişi belirtilir.
- CE işareti: Ürüne yapıştırılır. Yanında 4 haneli notified body numarası YOKTUR.
- Kullanıcı bilgi notu: Ürünle birlikte temin edilir; AB resmi dillerinde (Türkiye için Türkçe).
Etiket ve Kullanıcı Bilgisi Şartları
Cat I PPE etiketinde aşağıdaki bilgiler bulunur:
- Üretici adı veya markası
- Ürün tip kodu
- İlgili harmonize standart numarası
- CE işareti (4 haneli numara yok)
- Beden (giyilebilir ürün ise)
- Bakım/yıkama talimatları
Kullanıcı bilgi notu ürün ambalajıyla birlikte temin edilir; kullanım, sınırlamalar, bakım, depolama ve geri dönüşüm bilgilerini içermelidir.
Kategori I / II / III — Karşılaştırma Matrisi
| Özellik | Cat I | Cat II | Cat III |
|---|---|---|---|
| Risk seviyesi | Minimal | Orta | Ölümcül / geri dönüşsüz |
| Uygunluk modülü | Module A (öz-uygunluk) | Module B (Tip Sınama) | Module B + C2/D (sürekli denetim) |
| Notified Body | Gerekmez | Tip Sınama için gerekir | Tip Sınama + üretim denetimi |
| CE yanı 4 haneli no | Yok | Yok | Var |
| Tipik örnek | Bahçe eldiveni, hafif yağmurluk | EN ISO 20471 yelek, EN 343 yağmurluk profesyonel, EN 388 mekanik eldiven | EN 14605 Tip 3 kimyasal takım, EN 149 FFP3 maske, NFPA 2112 alev almaz tulum |
| Teknik dosya saklama | 10 yıl | 10 yıl | 10 yıl |
Cat I Sınırı Aşıldığında — Reklasifikasyon
Bir ürünün Cat I'e konulmasının sıkça yapılan hatası, ürünün fiili kullanım koşullarının küçümsenmesidir. Örnekler:
- "Bahçe eldiveni" tasarlanmış ama gül budama gibi ciddi delme riski olan kullanım için pazarlanıyorsa → Cat II (EN 388 minimum performans)
- "Hafif yağmurluk" inşaat sahasına satılıyorsa → profesyonel kullanım = Cat II (EN 343 onayı zorunlu)
- "Hafif termal eldiven" 50°C üzeri (örn. fırın) için satılıyorsa → Cat II (EN 407 ısı koruma)
Yanlış kategorizasyon, AB pazarında piyasa gözetim cezalarına ve ürün geri çağırma yükümlülüğüne yol açar.
İlke Tekstil ve Cat I Üretimi
İlke Tekstil portföyünde profesyonel saha kullanımına yönelik Cat II ve Cat III ürünler ağırlıktadır (EN ISO 20471 yelek, EN 343 yağmurluk, EN 14058 ısı yalıtım, CE PPE Cat II onaylı tulum). Cat I ürünler (genel mutfak önlüğü, ev tipi temizlik önlüğü, basit aşçı çalışma kıyafeti, kurumsal forma) talep durumunda öz-uygunluk beyanı ile üretilir. Detay için CE PPE Cat II rehberi'ne ve sertifika sayfasına başvurabilirsiniz.
Sıkça Sorulanlar
Cat I PPE için onaylanmış kuruluş (Notified Body) gerekir mi?
Hayır. Cat I minimal risk donanımdır; üretici öz-uygunluk beyanı (Module A) ile ürünü piyasaya sürebilir. Ancak ürün harmonize standartlarla uyumlu olmalı, teknik dosya 10 yıl saklanmalı ve EU Uygunluk Beyanı düzenlenmelidir.
Cat I üzerinde 4 haneli notified body numarası neden yok?
Cat I için notified body denetim gerektirmez. Cat II için EU Tip Sınama (Module B) gerekir ama CE yanına numara yazılmaz. Yalnızca Cat III için CE'nin yanında 4 haneli notified body numarası bulunur.
Hangi ürünler Cat I kapsamına girer?
Bahçe eldiveni, hafif yağmurluk, hafif güneş gözlüğü, bulaşık eldiveni, ev tipi mutfak önlüğü, hafif termal koruma. Cilde belirgin yaralanma riski VEYA elektrik/kimyasal/ölümcül risk olmamalıdır.
Yanlış kategori seçilirse ne olur?
AB pazarında piyasa gözetim otoritesi (Türkiye'de TSE) ürünü geri çağırabilir, ceza uygular ve üreticinin tüm portföyü için ek denetim talep edebilir. Tedbir olarak şüpheli durumda üst kategori (Cat II) seçilmelidir.